Elektronika jest bardzo przydatna w zakresie ochrony nas samych i oczywiście naszego mienia. Na niej właściwie nowoczesne bezpieczeństwo jest oparte. Dzięki urządzeniom elektronicznym możliwe jest sprawne działanie systemów antywłamaniowych i przeciwpożarowych, które nierzadko uprzedzają nas o niebezpieczeństwie i często pozwalają uniknąć nieszczęścia. Tak w domu jak i w miejscu pracy. Poza tym mając sprawny system zabezpieczeń, mamy pewność, że do naszej firmy nie dostanie się nikt niepowołany. Natomiast gdy nasze dzieci spędzają czas na zabezpieczonym placu zabaw możemy czuć się bardziej pewnie, bo elektronika zaalarmuje nas o zbliżaniu się ewentualnych kłopotów. Dzięki elektronice też nasz dom czy mieszkanie może być bezpieczne, sprawne systemy monitoringu i elektroniczne zamki gwarantują, że wpuścimy tylko tego, kogo sami chcemy. Jeśli zaufamy elektronice, nie potrzebujemy na posesji rotweillera dla postrachu. Oczywiście możemy go sobie hodować, ale już wyłącznie jako maskotkę rodziny.
Trochę mniej optymistycznie sprawy się mają, jeśli interesuje nas jakaś większa elektronika. Wówczas potrzebujemy dużych pieniędzy i najlepiej, żebyśmy byli pewni, że jak je raz wydamy, to będziemy zadowoleni i wszystko będzie działało jak należy. Duża elektronika i całe jej systemy, to na przykład systemy alarmowe albo zabezpieczenia typu wejścia na karty. Jeżeli posiadamy firmę, to bezpieczeństwo jest dla nas absolutnym priorytetem, dlatego nie warto na nim oszczędzać. Ale oczywiście należy też pamiętać, że przepłacanie również nie jest wskazane. Zanim zdecydujemy się zainwestować, dobrze dokładnie sprawdzić i porównać oferty firm z branży. Tu bardzo przydatne mogą być fora, szczególnie te, na których zamieszcza się opinie i oceny działalności. Trzeba jednak pamiętać o tym, że zadowolony klient raczej rzadko zadaje sobie trud wystawienia dobrej opinii, natomiast niezadowolony bardzo chętnie wyleje wszystkie żale i na szczęście, bo dzięki temu my, ucząc się na cudzych błędach możemy uniknąć kłopotów.
Najpospolitszym źródłem światła jest żarówka. Częścią promieniującą strumień świetlny w żarówce jest cienki drucik o dużej oporności, zwany żarnikiem albo włóknem żarowym. Prąd płynący przez włókno rozżarza je i na skutek tego zaczyna ono wysyłać strumień świetlny. Aby drucik włókna po rozżarzeniu się nie uległ utlenieniu, umieszcza się go w bańce szklanej, z której usunięto powietrze. Pierwsze żarówki miały włókno węglowe. Światło tych żarówek było czerwonawe, sprawność świetlna bardzo mała. Ustąpiły one miejsca żarówkom z włóknem metalowym, wykonywanym dziś z wolframu. Początkowo żarówki metalowe były budowane jako próżniowe, jednakże ze względu na właściwość parowania wolframu w wysokiej temperaturze zaniechano tego sposobu. Cząsteczki rozpylonego wolframu osiadają na ściankach bańki żarówki, zmniejszają jej przezroczystość, przez co następuje zmniejszenie strumienia świetlnego. Aby zapobiec parowaniu wolframu, wykonuje się obecnie przeważnie żarówki gazowane. Bańkę po wypompowaniu z niej powietrza wypełnia się gazem takim, jak azot, argon lub krypton, które nie łączą się chemicznie z metalem włókna. Pozwala to na podniesienie temperatury żarnika. Przez co żarówki gazowane mają większą sprawność świetlną i bielsze światło od żarówek próżniowych. Sprawność świetlna żarówki w miarę jej zużywania zmniejsza się. Użyteczny czas świecenia żarówki zasilanej prądem o znamionowym napięciu wynosi przeciętnie 1000 godzin. Trzonki żarówek wykonuje się w zależności od przeznaczenia żarówki jako gwintowe albo bagnetowe. Do sieci przyłącza się żarówki za pośrednictwem oprawek, które odpowiednio do trzonków żarówek bywają gwintowe i bagnetowe. Żarówki z trzonkami gwintowymi stosuje się najpowszechniej. Tam jednak, gdzie one pod wpływem wstrząsów mogą wykręcać się, na przykład w kolejnictwie, we wszelkich pojazdach mechanicznych stosuje się trzonki bagnetowe. Żarówkę z trzonkiem bagnetowym zakłada się przez wciśnięcie do oprawy, a następnie przez przekręcenie jej o 90°, na skutek czego wystające kołeczki zachodzą w wycięcie w oprawce i trzymają się przez docisk sprężynowy. Wielkościami charakteryzującymi żarówki są: rodzaj trzonka, napięcie, na jakie jest zbudowana żarówka, i moc, jaką pobiera ona przy tym napięciu.
Napięcia znormalizowane, na które są budowane obecnie żarówki wynoszą: 110, 125 i 220 V. Żarówki do lamp ręcznych w miejscach szczególnie niebezpiecznych wyrabia się na napięcie 24 V; żarówki samochodowe na 6 i 12 V. żarówki do latarek kieszonkowych na 2,5 i 3,5 V. Oprócz żarówek stosuje się źródła światła, w których strumień świetlny jest wytwarzany na skutek wyładowań w gazach lub parach. Rury fluoryzujące albo świetlówki są obecnie powszechnie używane do celów oświetleniowych. W porównaniu z żarówkami są one znacznie ekonomiczniejsze, a ponadto mogą wytwarzać światło bardzo zbliżone do światła dziennego. Zasada działania świetlówek polega na wykorzystaniu zjawiska fluorescencji. Świetlówka składa się z rury szklanej z przymocowanymi do jej końców trzonkami zaopatrzonymi od wewnątrz w rozżarzone elektrody. Powierzchnia wewnętrzna rury jest pokryta tzw. luminoforem. W skład luminoforu wchodzi silnie trujący beryl, zaleca się więc ostrożność obchodzenia się z rurami, w przypadku stłuczenia nie wolno dotykać wewnętrznych ścianek rur. Wnętrze rury jest wypełnione parą rtęci o niskim ciśnieniu. Po doprowadzeniu napięcia do elektrod i rozżarzeniu ich następuje w rurze wyładowanie elektryczne, powodujące jarzenie gazu i niewidzialne promieniowanie ultrafioletowe. To promieniowanie, padając na luminofor, pobudza go do fluorescencji, tj do świecenia widzialnego. Dobierając odpowiednio skład chemiczny luminoforów, można uzyskać dowolną barwę światła. Świetlówki wymagają dodatkowych urządzeń, należą do nich: stabilizator, którym jest dławik, ma on na celu z jednej strony ograniczenie natężenia prądu, a z drugiej uzyskanie przy zapłonie świetlówki wzrostu napięcia. Następnie zapłonnik, zwany też starterem służy on do zapalania świetlówki; zamyka on wówczas obwód – sieć, dławik, elektroda k, zapłonnik, elektroda k, wyłącznik i sieć. Prąd płynący w tym obwodzie rozżarza elektrody i wywołuje emisję elektronów, po czym zapłonnik przerywa obwód, wówczas znaczna indukcyjność dławika powoduje powstanie wyższego napięcia między elektrodami i następuje zapalenie świetlówki.
Skoro już posiedliśmy niejakie pojęcia na temat możliwości elektroniki, może warto się nią zainteresować. Nie żeby od razu opracować jakiś skomplikowany system zarządzania bezpieczeństwem, ale zrobić coś małego, po prostu dla siebie, żeby udowodnić sobie, że jednak się da i lepiej zrozumieć, jak to wszystko działa. No dobrze, może na początek faktycznie to jest nieco zbyt trudne. Za to można więcej poczytać i dowiedzieć się w czym jeszcze elektronika jest wykorzystywana i jak może nam pomóc. Być może mamy od dawna jakiś technologiczny problem, który może rozwiązać jakieś niezbyt drogie elektroniczne urządzenie. Na początek może to być wyłącznik czasowy do gniazdka. Nic wielkiego, ale dzięki niemu, na tydzień lub nawet na dłużej, zależnie od wprowadzonych ustawień, mamy z głowy pamiętanie na przykład o włączaniu bojlera. Niby drobiazg, a może nam pomóc nie tylko zaoszczędzić nasz czas, ale też i energię elektryczną, co może się przełożyć, na wielce pocieszające obniżenie naszych rachunków.
Pod nazwą instalacji niskiego napięcia zgodnie z przepisami rozumiemy wszelkie instalacje elektryczne, w których napięcie między dwoma dowolnymi przewodami nie przekracza 250 V, z wyjątkiem instalacji z uziemionym przewodem zerowym, w których napięcie między dowolnym przewodem a przewodem zerowym nie przekracza 250 V, a więc instalacje trójprzewodowe prądu stałego o napięciu 2 x 220 V oraz czteroprzewodowe o napięciu międzyprzewodowym 3 x 380 V, o fazowym 3 x 220 V, zaliczają się do niskiego napięcia, gdy przewód zerowy jest uziemiony. Ze względu na przeznaczenie rozróżnia się instalacje oświetleniowe, przemysłowe i specjalne. Ze względu na warunki pracy rozróżnia się instalacje w pomieszczeniach suchych, wilgotnych mokrych, zawierających opary żrące, łatwopalne albo materiały wybuchowe. Przewody oraz sprzęt instalacyjny muszą być dostosowane do rodzaju instalacji.
Sposób prowadzenia przewodów bywa różny, jest on uzależniony od rodzaju instalacji. Rozróżnia się, zależnie od sposobu prowadzenia przewodów, instalacje na tynku, pod tynkiem i wtynkowe. Przewody prowadzone na tynku mogą być nieosłonięte w miejscach, gdzie nie grozi im możliwość uszkodzeń mechanicznych. W pomieszczeniach wilgotnych prowadzi się je na gałkach lub rolkach. W zależności od rodzaju pomieszczenia mogą być zastosowane przewody zarówno gołe, w odzieży, jak też izolowane. Przy zastosowaniu przewodów gołych lub w odzieży włóknistej należy je prowadzić, zgodnie z przepisami, na odpowiedniej wysokości. Instalacje wykonuje się najczęściej w rurkach ochronnych zarówno na tynku, jak i pod tynkiem. Rurki mają na celu ochronę przewodów. Stosuje się przeważnie rurki izolacyjne płaszczowe zwane bergmanowskimi. W części wewnętrznej mają one warstwę izolacyjną w postaci papieru nasyconego, pokrytą od zewnątrz cienkim płaszczem metalowym.
Sprzęt instalacyjny stanowią: łączniki, gniazda wtyczkowe, wtyczki i bezpieczniki. Łączniki są to wszelkiego rodzaju wyłączniki (jedno-, dwu- i wielobiegunowe), przełączniki hotelowe, świecznikowe, schodowe. Pod względem budowy rozróżnia się łączniki puszkowe i drążkowe. Łączniki puszkowe wykonuje się jako bębenkowe, dźwigienkowe i przyciskowe. Pod względem budowy są one przystosowane instalowania na tynku lub pod tynkiem. W obwodach instalacyjnych bardziej obciążonych stosuje się wyłączniki warstwowe, zwane także pakietowymi, odznaczające się mocną budową. Wykonuje się je też jako przełączniki gwiazda – trójkąt. W obwodach o prądach przekraczających 15A stosuje się wyłączniki drążkowe. Gniazda wtyczkowe i wtyczki są przeznaczone do przyłączania do sieci odbiorników przenośnych. Dla usprawnienia pracy tego rodzaju urządzeń stosuje się tzw. styczniki, czyli łączniki, których styki są utrzymywane w stanie zamkniętym przez siłę zewnętrzną, wytwarzaną najczęściej przez elektromagnes sterowany zdalnie. Styczniki mają tę przewagę nad wyłącznikami, że umożliwiają nie tylko zdalne wyłączanie, ale także i włączanie obwodów przez otwieranie i zamykanie obwodu cewki elektromagnesu sterującego. Sterowanie zdalne odbywa się z pewnej odległości, tzn. że silnik napędowy i urządzenie sterujące w postaci przycisku znajdują się w znacznej od siebie odległości. Sprawne działanie styczników służących do częstych łączeń zapewniają samooczyszczające się styki, które podczas zamykania i otwierania ich ślizgają się po sobie, przez co usuwa się z ich powierzchni tworzące się tlenki metalu. Ponadto mają one urządzenia gaszące powstający łuk elektryczny. Styki główne stycznika umieszcza się zwykle w komorach łukowych wykonanych z materiału niepalnego. Ścianki komory oddzielają od siebie poszczególne bieguny faz stycznika i w ten sposób uniemożliwiają przerzut łuku z jednego bieguna na drugi. Komory przyczyniają się także do lepszego gaszenia łuku, a tym samym i chłodzenia styków. Systemy sterowania styczników są na ogół bardzo rozmaite. Rozważając schemat połączeń trójfazowego silnika indukcyjnego ze stycznikiem elektromagnetycznym wymienia się dwa obwody: główny i sterujący. Obwód główny łączy silnik z siecią za pośrednictwem stycznika zawierającego w każdej fazie styki, które są przytwierdzone do drążka ze stykiem pomocniczym i sprężyną przeznaczoną do rozwierania styków. Obwód sterujący zawiera: uzwojenie elektromagnesu, przyciski sterownicze wyłączający i załączający, umieszczone w miejscu skąd najdogodniej przeprowadzać sterowanie biegu silnika i wreszcie styki przekaźnika cieplnego. W czasie pracy silnika w obwodzie sterującym płynie prąd z fazy przez uzwojenie elektromagnesu, styki przekaźnika cieplnego, przycisk wyłączający, przycisk pomocniczy i do fazy. Po naciśnięciu przycisku wyłączającego przestaje płynąć prąd przez uzwojenie elektromagnesu i wówczas przeciwdziałanie sprężyny otwiera styki obwodu głównego i następuje odłączenie silnika. W przypadku przeciążenia zaczyna działać przekaźnik cieplny i następuje otwarcie styków w wyniku czego następuje odłączenie silnika. Dla uruchomienia silnika naciska się przycisk załączający (załącznik) wówczas elektromagnes wciąga drążek i następuje włączenie silnika. Opisane urządzenie nadaje się do włączania silników niedużej mocy. Przez umieszczenie dodatkowych przycisków pomocniczych można tworzyć zespoły stycznikowe, np. samoczynny przełącznik z gwiazdy w trójkąt, samoczynny rozrusznik do silnika pierścieniowego.
Nasz samochód to prawdziwe siedlisko elektroniki. Może nam się wydawać na pierwszy rzut oka, że to jedynie radio i odtwarzacz CD się kwalifikują do tego miana. Ale to niezupełnie tak wygląda. Wszystkie wskaźniki i zegary, które widzimy na tablicy rozdzielczej oparte są na elektronice. To, że działają wycieraczki i światła to też za sprawą elektroniki. Zresztą jest ona też przyczyną odsuwania się szyb i działania centralnego zamka. Nie ma się, co oszukiwać urządzenia elektroniczne zdominowały samochód, oczywiście stało się tak, po to by był on przyjaźniejszy w obsłudze i tańszy w eksploatacji. Chociaż zapewne wielu już słyszało straszliwe historie o tym, że „jak padnie elektronika to umarł w butach”. Poniekąd to prawda, jeśli elektronika zacznie szwankować daleko nie zajedziemy, ale może to i lepiej, bo niezupełnie sprawnym samochodem lepiej nie próbować jeździć. Poza tym, faktem jest, że mityczne historie zdarzają się w prawdziwym życiu niezwykle rzadko. Gdyby było inaczej firmy samochodowe już dawno ogłaszałyby upadłość.